Hướng dẫn chi tiết cách viết Process (Diagram) trong IELTS Writing Task 1

Process (Quy trình) hoặc Diagram (Sơ đồ) là một trong những dạng bài trọng tâm và thường xuyên xuất hiện trong phần thi IELTS Writing Task 1. Ở dạng bài này, nhiệm vụ của bạn là phải mô tả một chuỗi các bước thực hiện của một quy trình cụ thể nào đó. Thí sinh thường đối mặt với một số khó khăn phổ biến như không hiểu rõ từng bước của quy trình, lúng túng trong việc kết nối các giai đoạn, hoặc gặp trở ngại khi sắp xếp thông tin một cách logic và mạch lạc.

Hiểu được điều đó, bài viết dưới đây của Tram Nguyen IELTS sẽ cùng bạn phân tích chi tiết quy trình, những lỗi sai hay gặp nhất cũng như các bước triển khai dạng bài Process một cách bài bản nhất.

Các dạng bài Process trong IELTS Writing Task 1 là gì?

IELTS Process (Quy trình) hay IELTS Diagram (Sơ đồ) là dạng đề bài thể hiện thông tin bằng sơ đồ chuỗi hoặc hệ thống mũi tên liên kết. Thí sinh sẽ được yêu cầu viết một đoạn văn tối thiểu 150 từ để trình bày toàn bộ tiến trình này. Về cơ bản, dạng bài này được phân chia làm hai nhóm chính:

1. Dạng bài Manufacturing Process (Quy trình sản xuất)

Đây là quy trình nhân tạo có sự can thiệp trực tiếp từ con người để chế biến hoặc sản xuất ra một loại hàng hóa, một sản phẩm tiêu dùng phổ biến (ví dụ: quy trình sản xuất cà phê, làm giấy, lọc nước, tái chế nhựa...). Dạng này còn được gọi là Linear Process (Quy trình tuyến tính) – một tiến trình gồm các bước liên tiếp nhau, có điểm bắt đầu và điểm kết thúc rõ rệt.

• Ví dụ đề bài: The diagram below shows the process of producing clothing from recycled plastic bottles.

• Lưu ý quan trọng: Dựa vào tính chất có sự tác động sản xuất nhân tạo của con người, bạn cần sử dụng chủ yếu cấu trúc thể bị động (Passive Voice) khi thực hiện mô tả quy trình này.

2. Dạng bài Natural Process (Quy trình tự nhiên)

Đây là quy trình sinh trưởng và phát triển hoàn toàn tự nhiên của một sự vật sinh học hoặc sự hình thành của một hiện tượng trong thiên nhiên (ví dụ: vòng tuần hoàn của nước, quá trình tạo mưa, vòng đời của ếch, vòng đời của ong...). Tên gọi khác của quy trình này là Cyclical Process (Quy trình tuần hoàn) – các giai đoạn diễn ra theo một vòng lặp liên tục, nơi giai đoạn cuối cùng sẽ quay trở lại để tiếp tục giai đoạn đầu tiên.

• Ví dụ đề bài: The diagram below shows the life cycle of a salmon, from egg to adult fish.

• Lưu ý quan trọng: Vì đây là sự phát triển tự nhiên hoàn toàn không có sự can thiệp của con người, bạn cần áp dụng chủ yếu thể chủ động (Active Voice) trong suốt bài mô tả.

  
  

Ngoài ra, đôi khi bạn có thể bắt gặp sơ đồ dạng hoạt động cơ học (ví dụ: cách thức hoạt động của khinh khí cầu - How a hot air balloon works). Tuy nhiên, dù có sự khác biệt nhỏ về cấu trúc câu, cấu trúc và quy trình viết bài cho mọi dạng Diagram trong đề thi đều tuân theo các bước tiếp cận tương tự nhau.

Hướng dẫn cách viết IELTS Writing Task 1 Process từ A - Z

Có tổng cộng 5 bước cốt lõi để hoàn thiện một bài viết mô tả Process trong bài thi Task 1:

1. Xác định loại quy trình & nắm rõ các bước

2. Paraphrase đề bài để viết Introduction

3. Chọn lọc thông tin & lập dàn ý chi tiết

4. Viết mô tả tổng quan (Overview)

5. Triển khai chi tiết phần thân bài (Body)

   
   

Bước 1: Xác định loại quy trình và nắm rõ các bước trong quy trình

Bạn cần quan sát kỹ biểu đồ để xác định xem hình ảnh mô tả quy trình gì, đây là quy trình tự nhiên (Natural) hay nhân tạo (Manufacturing), có bao nhiêu bước chính và đâu là điểm bắt đầu/kết thúc.

• Ví dụ với đề bài "Vòng đời của ong mật" (The life cycle of the honey bee): Ta xác định được đây là một quy trình tự nhiên tuần hoàn (Natural/Cyclical Process) bao gồm 5 giai đoạn lớn.

  
  

Bước 2: Paraphrase phần miêu tả biểu đồ để viết Introduction

Ở phần này, bạn cần diễn đạt lại câu hỏi của đề bài bằng ngôn ngữ và cấu trúc của riêng mình:

• Cấu trúc cho Natural Process: The diagram [shows / illustrates / depicts] the stages in the lifespan of...

• Cấu trúc cho Manufacturing Process: The diagram [shows / illustrates / depicts] the process of [producing / manufacturing / making]...

• Áp dụng:

  Đề bài "The diagram below shows the life cycle of the honey bee" sẽ được paraphrase thành: "The diagram illustrates stages in the lifespan of a honey bee."

  
  

Bước 3: Viết mô tả tổng quan (Overview) cho bài viết

Đoạn Overview cần cung cấp cái nhìn khái quát nhất mà không đi vào chi tiết số liệu cụ thể. Bạn phải trả lời được các câu hỏi: Quy trình gồm bao nhiêu bước/giai đoạn chính? Thời gian diễn ra trong bao lâu hoặc bắt đầu từ đâu, kết thúc ở đâu?

• Mẫu câu ứng dụng:

  • Overall, there are [số lượng] main stages involved in the process of..., beginning with... and ending with...

  • In general, the cycle consists of... main steps, starting from... and finishing with...

• Áp dụng cho bài mẫu ong mật: "Overall, there are five main stages in this process, starting from the laying of eggs and finishing with the maturity of the bees."

Bước 4: Chọn lọc thông tin cần miêu tả trong biểu đồ và lập dàn ý

Trước khi viết thân bài, hãy chia thông tin thành 2 đoạn Body một cách logic. Thay vì chia đôi số bước một cách máy móc, bạn nên phân bổ dựa trên:

• Mạch logic/Giai đoạn: Nhóm các bước có tính chất giống nhau vào một đoạn. (Ví dụ: Bài ong mật chia thành Đoạn 1: Giai đoạn chưa phát triển gồm trứng và ấu trùng; Đoạn 2: Giai đoạn trưởng thành và phát triển toàn diện).

  
  

Bước 5: Viết thân bài (Body) của bài viết

Khi viết thân bài, việc sử dụng các từ nối chỉ trình tự (Sequencers) là bắt buộc để đảm bảo tính mạch lạc.

• Các từ nối trình tự thông dụng: Initially, Subsequently, In the next stage, Following this, Simultaneously, Eventually, Finally.

• Từ vựng & Cấu trúc ngữ pháp giúp ghi điểm:

  • Xảy ra/Diễn ra: ...takes place / is carried out / is performed.

  • Mẫu câu bị động sản xuất: Subject + is/are + Past Participle (V3/V-ed) + before being + Past Participle

  • Mẫu câu chủ động tự nhiên: Subject + actively develops/transforms into + ...

• Áp dụng đoạn Body mẫu (Vòng đời ong mật):

  • Body 1: The cycle begins when the adult female bee lays an egg. Typically, every three days the females lay from 1 to 2 eggs, which will then hatch between day 9 and day 10. An immature insect, or a so-called ‘nymph’, makes its appearance.

    
    

  • Body 2: At the third step of the process, the nymph grows bigger in size and moults for the first time 5 days later, and then the second time on the next 7th day. The nymph sheds its skin for the last time 9 days after that before emerging to become a young adult honey bee. It takes 4 days for the young bee to reach the full maturity stage and the process can now be repeated.

    
    

Cấu trúc câu và từ vựng cốt lõi trong dạng bài Process

Để tối ưu hóa điểm số cho tiêu chí Lexical Resource (Từ vựng) và Grammatical Range and Accuracy (Ngữ pháp), bạn có thể áp dụng các cấu trúc câu kinh điển và bộ từ vựng chỉ trình tự chuyển động ngay dưới đây:

Danh mục	Thành phần ngôn ngữ	Ý nghĩa / Cách áp dụng trong bài thi
Cấu trúc câu ăn điểm	Subject + is/are + V3/V-ed + before being + V3/V-ed	Mô tả hai hành động liên tiếp ở dạng bị động nhân tạo (Ví dụ: The plastic is washed before being dried.)
	Once / After + Subject + has been + V3/V-ed, câu tiếp theo	Sử dụng thì hiện tại hoàn thành dạng bị động để nhấn mạnh một bước đã hoàn thành xong (Ví dụ: Once the yarn has been wound, it is woven into fabric.)
	The next step involves / consists of + V-ing	Đa dạng hóa chủ ngữ cho câu văn mạch lạc (Ví dụ: The next step involves sorting the bottles by quality.)
Từ vựng chỉ trình tự	Initially / First of all / In the first stage	Dùng để mở đầu cho bước đầu tiên của quy trình.
	Subsequently / Following this / After that / Next	Dùng để liên kết các bước chuyển giao ở giữa bài viết.
	Simultaneously / At the same time	Mô tả hai hành động diễn ra song song cùng một lúc.
	Eventually / Finally / In the ultimate stage	Dùng để khép lại bước cuối cùng của toàn bộ tiến trình.

Bài mẫu Process (Diagram) chuẩn Band 8.0+

Dưới đây là hai bài mẫu thực tế mô tả trường phái viết câu bị động (sản xuất nhân tạo) và câu chủ động (sinh trưởng tự nhiên) được biên soạn chi tiết bởi Tram Nguyen IELTS.

BÀI MẪU 1: MANUFACTURING PROCESS (QUY TRÌNH SẢN XUẤT NHÂN TẠO)

Đề bài: The diagram below shows the process of producing clothing from recycled plastic bottles.

Sample Answer (Band 8.0+)

The diagram illustrates how clothing is manufactured from recycled plastic bottles. Overall, the process consists of eleven stages, beginning with the collection of plastic waste and ending with the production of clothing items.

Initially, used plastic bottles are collected and prepared for recycling. Large quantities of plastic waste are gathered before being transported to processing facilities. Upon arrival at the factories, the plastic materials undergo preliminary processing before being sorted. Next, the bottles are sorted according to their type and quality, while unsuitable materials are removed from the process. After that, the plastic bottles are cut into small pieces using industrial machinery, making them easier to process further.

The plastic fragments are subsequently washed thoroughly in order to remove dirt and impurities. Following the washing stage, the clean plastic pieces are dried for approximately 10 hours to eliminate excess moisture. The dried plastic is then boiled and strained carefully to produce refined synthetic material suitable for textile production.

Afterward, the processed material is transformed into yarn, which is wound into large rolls. The yarn is woven into fabric using industrial weaving machines before being rolled into large sheets for storage and transportation. Finally, the recycled fabric is used to manufacture clothing products such as T-shirts, completing the recycling process.

Bảng từ vựng:

Từ vựng	Nghĩa tiếng Việt
Recycled plastic	Nhựa tái chế
Manufacturing process	Quy trình sản xuất
Collection	Sự thu gom
Transportation	Sự vận chuyển
Processing facility	Cơ sở xử lý
Preliminary processing	Xử lý sơ bộ
Industrial machinery	Máy móc công nghiệp
Fragments	Mảnh vụn
Impurities	Tạp chất
Eliminate	Loại bỏ
Synthetic material	Vật liệu tổng hợp
Textile production	Sản xuất dệt may
Yarn	Sợi
Weave	Dệt
Fabric	Vải

BÀI MẪU 2: NATURAL PROCESS (QUY TRÌNH TỰ NHIÊN TUẦN HOÀN)

Đề bài: The diagram below shows the life cycle of a salmon, from egg to adult fish. Write a summary of the information.

Sample Answer (Band 8.0+)

The diagram illustrates the life cycle of a salmon, outlining its development from eggs to fully grown adults across three main habitats.

Overall, the process involves three main stages—fry, smolt and adult salmon—and includes a migration from freshwater to the ocean before returning upstream to reproduce.

At the initial stage, salmon begin life as eggs in the upper reaches of a slow-moving river, where they are protected by reeds and small stones. After approximately five to six months, the eggs hatch into fry, which are small fish measuring between 3 and 8 cm. These young fish then move downstream to the lower river.

Following this, the fry inhabit the fast-flowing lower river for around four years, during which they grow significantly and develop into smolt, reaching a length of about 12 to 15 cm. At this point, they undergo a transition and migrate to the open sea.

In the final stage, the smolt live in the ocean for roughly five years, where they mature into adult salmon, attaining a size of 70 to 76 cm. Finally, the fully grown fish return to their original freshwater habitat in order to reproduce, thereby completing the cycle.

Bảng từ vựng:

Từ vựng	Nghĩa tiếng Việt
Illustrate	Minh họa
Life cycle	Vòng đời
Mature	Trưởng thành
Involve	Bao gồm
Migration	Sự di cư
Upstream	Ngược dòng
Reproduce	Sinh sản
Initial	Ban đầu
Upper reaches	Thượng nguồn
Hatch	Nở (trứng)
Downstream	Xuôi dòng
Inhabit	Sinh sống
Develop into	Phát triển thành
Transition	Sự chuyển đổi
Attain	Đạt được

Những lỗi thường gặp khi viết dạng đề Process

1. Dùng sai thể của động từ (Voice): Đây là lỗi mất điểm nặng nhất. Bạn cần ghi nhớ quy tắc: Nhân tạo dùng bị động - Tự nhiên dùng chủ động. Việc đưa cấu trúc bị động vào vòng đời sinh trưởng tự nhiên của loài vật sẽ khiến câu văn trở nên vô lý và phi thực tế.

2. Đưa quan điểm cá nhân vào bài: Nhiều thí sinh tự ý viết thêm các kiến thức sinh học hoặc giả thuyết khoa học nằm ngoài sơ đồ. Hãy nhớ rằng bài thi Task 1 yêu cầu tính khách quan tuyệt đối; bạn chỉ được phép mô tả chính xác những gì hiển thị trên đề bài.

3. Lạm dụng quá nhiều từ nối chỉ thứ tự liên tiếp: Việc lặp đi lặp lại liên tục các từ Then, Next, After that ở đầu mỗi câu sẽ tạo cảm giác nhàm chán và làm giảm điểm tiêu chí mạch lạc. Hãy học cách đa dạng hóa từ nối hoặc lồng ghép các bước lại với nhau bằng cấu trúc câu phức.

Lời cuối

Làm chủ dạng bài Process trong IELTS Writing Task 1 không yêu cầu bạn phải có kiến thức chuyên môn sâu rộng, mà đòi hỏi khả năng xử lý cấu trúc ngữ pháp linh hoạt và sắp xếp thông tin mạch lạc. Việc luyện tập thường xuyên qua các bài mẫu thực tế sẽ giúp bạn hình thành phản xạ phân tích nhanh nhạy khi bước vào phòng thi thực tế.

Bạn đang ôn luyện chuỗi bài tập Task 1 nhưng chưa biết trình độ hiện tại của bản thân đang ở mức nào để áp dụng phương pháp một cách hiệu quả nhất? Hãy đăng ký ngay một buổi kiểm tra năng lực hoàn toàn miễn phí tại Tram Nguyen IELTS. Đội ngũ giáo viên giàu kinh nghiệm sẽ trực tiếp chấm chữa bài, chỉ rõ các lỗi sai ngữ pháp và tư vấn lộ trình học tối ưu riêng cho bạn!